Grudzień to bez wątpienia miesiąc, który upływa nam pod znakiem zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia. Na ulicach miast lśnią ozdoby, a w sklepach słychać „Last Christmas”. Jeśli wybieracie się wtedy do Hiszpanii, przygotujcie się na kilka zaskakujących zwyczajów, których nie spotkacie w Polsce.
Okres uznawany w Hiszpanii za świąteczny, obejmuje dni między 22 grudnia a 6 stycznia. Zatem wygląda zupełnie inaczej niż w naszym kraju, gdzie świętowanie zaczynamy od tradycyjnej kolacji wigilijnej 24 grudnia. Tym samym Hiszpanie wydłużają świąteczny czas włączając w jego celebrowanie zarówno Wigilie Bożego Narodzenia – zwaną Nochebuena, Sylwestra – Fin de Ano, jak i Święto Trzech Króli – Reyes Magos.
Największa na świecie loteria świąteczna
22 grudnia w Hiszpanii odbywa się loteria świąteczna El Gordo. Wyjątkowości dodaje jej fakt, iż jest to największa tego typu loteria na świecie, w puli w której znajdują się miliardy euro! Drugi wymiar jest typowo symboliczny, ponieważ w Hiszpanii El Gordo jest oficjalnym momentem rozpoczęcia świąt w całym kraju.
Od czasu pierwszej loterii, która odbyła się 18 grudnia 1812 roku, jej przebieg praktycznie nie uległ zmianie. Bierze w niej udział niemal każdy mieszkaniec Hiszpanii, a wyniki ogłaszane są 22 grudnia o poranku. Towarzyszą im występy artystyczne w postaci akompaniamentu chóru wyśpiewującego wylosowane numery, a całe wydarzenie transmitowane jest w telewizji. Uroczystość trwa, aż wylosowane zostaną wszystkie numery, co zajmuje przeważnie około 4 godzin!
Szopka – inna niż w Polsce
Tym, co wyróżnia mieszkańców Półwyspu Iberyjskiego, jest tradycja ozdabiania domów w okresie Bożego Narodzenia. Takie samo podejście jak Polacy do choinki, Hiszpanie mają do szopki bożonarodzeniowej. Każdego roku w całym kraju – na ulicach miast, w kościołach, sklepach, galeriach handlowych i oczywiście w domach – pojawiają się Belén, czyli szopki prezentujące sceny z życia Chrystusa, Maryi, Józefa a także Trzech Króli.
Dla Hiszpanów Portal de Belén to wyjątkowa tradycja, dlatego co roku dokupują nowe figurki i zdobienia, aby rozbudować swoje szopki – tak jak my dokupujemy nowe bombki i ozdoby świąteczne na choinkę. Następnie, podczas kolacji z rodziną, wspólnie zbierają się wokół szopki i celebrują świąteczny czas. Jednak w Hiszpanii również nie może zabraknąć choinki – árbol de Navidad. To na niej zawieszane są ozdoby, takie jak bombki, lampki i oczywiście gwiazda betlejemska.
Prima Aprilis w grudniu?
W Polsce Prima Aprilis obchodzimy tradycyjnie 1 kwietnia, jednak Hiszpanie wybrali zupełnie inny dzień. 28 grudnia obchodzony jest El Día de los Santos Inocentes, czyli Dzień Świętych Niewiniątek. Bardzo interesująca jest geneza tego nietypowego święta. Otóż miało ono na celu upamiętnienie małych dzieci, które zginęły z rozkazu króla Heroda, gdy ten dowiedział się o narodzinach Jezusa Chrystusa. Młode, dziecięce ofiary nazywa się Santos Inocentes (Święci Niewinni), gdyż były zbyt młode i zbyt niewinne, aby popełnić jakiekolwiek grzechy.
Podczas El Día de los Santos Inocentes w Hiszpanii wszyscy robią sobie żarty (bromas) i psikusy. Tak jak w Polsce, również mediom udziela się żartobliwy nastrój i podają one nieprawdziwe informacje. Bardzo częstym dowcipem – zwłaszcza wśród najmłodszych – jest przyklejanie na plecach innych osób papierowych ludzików, tzw. monigote.
Trzej Królowie, prezenty, ciasto i … fasola
Świąteczne prezenty są zdecydowanie tym, na co czekają dzieci podczas Świąt Bożego Narodzenia. Nie inaczej jest w Hiszpanii. Jednak zgodnie z tradycją, hiszpańskie dzieci otrzymywanie.ly i nadal otrzymują je nieco później. Podczas gdy w Polsce na gwiazdkę prezenty wręcza Gwiazdor, w Hiszpanii przynoszą je Trzej Królowie i to dopiero 6 stycznia!
Czy to oznacza, że 24 grudnia dzieci nie otrzymują prezentów? Nic bardziej mylnego! Postać Świętego Mikołaja jest dzisiaj międzynarodowym symbolem świąt, jednak należy pamiętać, że każdy kraj na świecie ma własną tradycję i zawsze może znaleźć się dodatkowa okazja obdarowania najbliższych – tak jak w Hiszpanii.
W dniu Trzech Króli nie może zabraknąć typowego ciasta w formie pierścienia wypełnionego bitą śmietaną – Roscon de Reyes. W środku zawsze znajduje się figurka króla i fasolka. Ten, komu przypadnie fasolka, płaci za ciasto w przyszłym roku. Natomiast ten, kto dostanie w swoim kawałku figurkę, będzie mógł tego wieczoru nosić koronę i być królem!
Hiszpański stół wigilijny
Karp, kutia, pierogi z grzybami, kapusta z grochem czy barszcz to potrawy, bez których w Polsce nie wyobrażamy sobie tradycyjnej Wigili. Na Półwyspie Iberyjskim panują jednak zwyczaje odmienne od tych, które znamy. Głównym powodem jest fakt, iż Hiszpanów nie obowiązuje post, dlatego ich zwyczaje mogą wydawać się dość egzotyczne. Na wigilijnym stole w Hiszpanii znajdziemy bowiem… rosół, pieczone prosię i oczywiście ryby oraz wszelkie owoce morza, krewetki i homary. Brzmi jak menu w wykwintnej restauracji, ale dla Hiszpanów takie potrawy to codzienność. Po prosty w Wigilię serwują to, co mają w swojej kuchni najlepszego.
Warto również wspomnieć o hiszpańskich słodkościach, których nie może zabraknąć na żadnym wigilijnym stole. Podczas gdy w Polsce znajdziemy słodką kutię, pełną maku, orzechów i miodu, w Hiszpanii serwuje się turrón – rodzaj nugatu, który przygotowuje się z dodatkiem migdałów, miodu i orzechów laskowych. Bardzo popularne są też polvorónes, czyli andaluzyjskie ciastka świąteczne. Przygotowuj się je na bazie mieszanki smalcu z dodatkiem zmielonych migdałów i cynamonu. Następnie obsypywane są one cukrem pudrem i zawijane w papier. To bożonarodzeniowy przysmak, który bez problemu znajdziemy w całej Hiszpanii.
Na Boże Narodzenie i Sylwestra do Hiszpanii
Coraz częściej decydujemy się na wyjazd do Hiszpanii na Święta Bożego Narodzenia czy Sylwestra, co widać także po zainteresowaniu wynajęciem apartamentów lub willi właśnie w tym okresie. W Hiszpanii Boże Narodzenie to rodzinne święta, spędzane wśród bliskich i przyjaciół. Mają one jednak bardziej wesoły i zabawowy charakter niż w Polsce. Hiszpańska fiesta i łagodna zima przekonały wiele osób do pozostania tu na dłużej. W grudniu temperatura wynosi nawet 20 °C, a wieczorem, dzięki pięknym iluminacjom świetlnym, wspaniale czuje się świąteczny nastrój…
